Axit Tartaric C4H6O6 là gì?
Axit Tartaric (hay Tartaric Acid) là một loại axit hữu cơ di-carboxylic màu trắng, có tinh thể, xuất hiện tự nhiên trong nhiều loại thực vật, đặc biệt là trong quả nho, chuối, me và cam quýt. Đây là một trong những axit chính được tìm thấy trong rượu vang và đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra độ pH thấp để ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn có hại.
Về mặt hóa học, Axit Tartaric có công thức phân tử là C4H6O6. Trong ngành thực phẩm, axit này được biết đến với mã số phụ gia quốc tế là E334. Đây không chỉ là một chất điều chỉnh độ chua mà còn là một chất chống oxy hóa hiệu quả, giúp bảo quản màu sắc và hương vị của sản phẩm

Tính chất đặc trưng của Tartaric Acid
Tính chất vật lý
- Trạng thái: Tồn tại ở dạng tinh thể không màu hoặc bột trắng, không mùi.
- Hương vị: Không mùi, vị chua mạnh nhưng dễ chịu.
- Độ tan: Tan rất tốt trong nước (khoảng 133g/100ml ở 20°C) và tan trong ethanol.
- Điểm nóng chảy: Dao động từ 171°C đến 174°C tùy thuộc vào đồng phân cấu tạo.
- Tính quang học: Đây là một hợp chất có tính hoạt động quang học mạnh, tồn tại dưới các dạng đồng phân L-(+), D-(-) và dạng meso.
Tính chất hóa học
Axit Tartaric mang đầy đủ tính chất của một axit hữu cơ thuộc nhóm Dicarboxylic acid:
- Tính axit: Trong dung dịch nước, C4H6O6 phân ly tạo ra ion H+, làm giảm độ pH. Axit Tartaric có hai nấc phân ly với các hằng số pKa lần lượt là 2.95 và 4.25 ở 25°C.
- Phản ứng tạo muối: Phản ứng với các bazơ để tạo thành các muối tartrat (như Kali Bitartrat hay muối Rochelle).
- Phản ứng tạo phức: Một đặc điểm nổi bật là khả năng tạo phức chelate với các ion kim loại như đồng (Cu2+), sắt (Fe3+). Phản ứng này được ứng dụng rộng rãi trong thuốc thử Fehling để định lượng đường khử.
- Tính oxy hóa: Axit Tartaric có thể bị oxy hóa bởi các chất oxy hóa mạnh tạo thành axit oxalic hoặc các sản phẩm trung gian khác.

Những ứng dụng nổi bật của Axit Tartaric
Trong công nghiệp thực phẩm
Đây là ứng dụng phổ biến nhất của Tartaric Acid, được coi là “người hùng thầm lặng” tạo nên cấu trúc và hương vị cho thực phẩm:
- Chất điều chỉnh độ chua: Thường được thêm vào nước giải khát, nước trái cây, kẹo và mứt để tạo vị chua tự nhiên.
- Ngành sản xuất rượu vang: Axit Tartaric giúp ổn định độ acid của rượu, ảnh hưởng trực tiếp đến màu sắc và hương vị cuối cùng của sản phẩm.
- Bột nở (Baking powder): Khi kết hợp với Natri Bicarbonat, Axit Tartaric đóng vai trò là tác nhân giải phóng khí CO2, giúp bánh nở xốp và mềm mịn.
- Chất bảo quản: Khả năng hạ pH giúp ngăn chặn sự xâm nhập của nấm mốc và vi khuẩn, kéo dài thời gian sử dụng cho thực phẩm đóng hộp.
Ứng dụng của C4H6O6 trong dược phẩm
Trong y học, Axit Tartaric được sử dụng như một tá dược quan trọng:
- Viên sủi: Là thành phần kết hợp với các muối cacbonat để tạo ra phản ứng sủi bọt trong các loại thuốc giảm đau, vitamin C dạng sủi, giúp thuốc tan nhanh và dễ hấp thu.
- Cải thiện vị thuốc: Giúp che giấu vị đắng của một số loại dược chất, làm cho thuốc dễ uống hơn.

Trong mỹ phẩm
Ít ai biết rằng Axit Tartaric cũng là một thành phần “vàng” trong chăm sóc da:
- Tẩy tế bào chết (AHA): Thuộc nhóm Alpha Hydroxy Acid, nó giúp nhẹ nhàng loại bỏ lớp tế bào chết trên bề mặt da, thúc đẩy quá trình tái tạo da mới.
- Làm sáng da: Hỗ trợ làm mờ các vết thâm, cải thiện tông màu da và giúp da mịn màng hơn.
- Cân bằng pH: Duy trì độ pH ổn định cho các loại kem dưỡng và lotion, đảm bảo sản phẩm hoạt động hiệu quả trên da.
Ứng dụng của Axit Tartaric trong một số ngành công nghiệp khác
Ngoài các ứng dụng chính, Axit Tartaric còn được sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp khác.
- Ngành xây dựng: Tartaric Acid được thêm vào thạch cao và xi măng để làm chậm quá trình đông kết, giúp thợ thi công có thêm thời gian xử lý bề mặt.
- Ngành dệt may: Dùng làm chất cẩn màu trong quá trình nhuộm vải, giúp màu sắc bền và tươi hơn.
- Làm sạch kim loại: Nhờ khả năng tạo phức, nó được dùng để làm sạch bề mặt đồng, sắt và nhôm trong các quy trình mạ điện.
Cách điều chế, sản xuất Tartaric Acid C4H6O5
Việc sản xuất C4H6O5 trên quy mô công nghiệp thường tận dụng các nguồn nguyên liệu tự nhiên thay vì tổng hợp hoàn toàn từ dầu mỏ.
- Chiết xuất từ phụ phẩm rượu vang: Đây là phương pháp phổ biến nhất. Trong quá trình lên men và ủ rượu vang, các muối tartrat (đặc biệt là Kali Bitartrat) sẽ lắng đọng xuống đáy thùng hoặc bám trên nút chai (thường gọi là “kim cương rượu”). Người ta thu gom các chất cặn này, sau đó xử lý bằng sữa vôi (Ca(OH)2) để tạo thành Canxi Tartrat.
- Chuyển hóa hóa học: Canxi Tartrat sau đó được phản ứng với Axit Sulfuric (H2SO4) loãng. Phản ứng này giải phóng Axit Tartaric dưới dạng dung dịch và kết tủa Canxi Sulfat.
- Tinh chế: Dung dịch Axit Tartaric được lọc bỏ kết tủa, sau đó đem đi cô đặc, kết tinh, sấy khô để tạo thành sản phẩm tinh thể tinh khiết mà chúng ta thấy trên thị trường.

Những lưu ý cần nhớ khi sử dụng Tartaric Axit
Mặc dù được đánh giá là an toàn (GRAS – Generally Recognized As Safe) bởi các tổ chức uy tín như FDA, nhưng khi sử dụng và bảo quản Axit Tartaric, bạn vẫn cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Liều lượng: Trong thực phẩm, C4H6O6 chỉ sử dụng đúng hàm lượng cho phép theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế. Việc tiêu thụ quá mức có thể gây kích ứng đường tiêu hóa hoặc ảnh hưởng đến thận.
- An toàn lao động: Ở dạng bột nguyên chất, Tartaric Axit có thể gây kích ứng mắt, da và hệ hô hấp. Cần trang bị khẩu trang, kính bảo hộ và găng tay khi tiếp xúc trực tiếp.
- Bảo quản: Do đặc tính dễ tan trong nước và có thể hút ẩm, cần bảo quản Axit Tartaric ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Luôn đóng kín bao bì sau khi sử dụng để tránh vón cục.
- Tương tác: Tránh để gần các chất oxy hóa mạnh hoặc các bazơ mạnh để phòng ngừa các phản ứng hóa học không kiểm soát.
Axit Tartaric C4H6O6 thực sự là một hợp chất đa năng với những đóng góp to lớn cho ngành công nghiệp hiện đại. Việc hiểu rõ về tính chất và ứng dụng không chỉ giúp các nhà sản xuất tối ưu hóa quy trình mà còn giúp người tiêu dùng an tâm hơn khi lựa chọn sản phẩm.
Bạn có đang tìm kiếm nhà cung cấp Axit Tartaric chất lượng cao cho sản xuất? Hãy liên hệ ngay đến H2Chemical để được tư vấn về chi tiết và báo giá cạnh tranh nhất!





Đánh giá
Chưa có đánh giá nào.