Tin tức
Công thức pha cồn 96 độ thành 90 độ đạt hiệu quả sát khuẩn tối ưu
Th1
Bạn đang cần pha cồn 90 độ để sát khuẩn nhưng chỉ có cồn 96 độ trong tay? Công thức pha cồn 96 độ thành 90 độ không phức tạp như bạn nghĩ, chỉ cần nắm đúng tỷ lệ và thực hiện cẩn thận. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết từng bước để bạn tự tin pha chế nồng độ cồn chính xác, đảm bảo hiệu quả sát khuẩn cao nhất.
Công thức cơ bản để pha nồng độ cồn
Để pha loãng dung dịch cồn từ nồng độ cao xuống nồng độ thấp hơn, chúng ta sử dụng công thức pha cồn 96 độ thành 90 độ dựa trên định luật bảo toàn khối lượng chất tan:
C₁ × V₁ = C₂ × V₂
Trong đó:
- C₁: Nồng độ cồn ban đầu (96%)
- V₁: Thể tích cồn 96 độ cần lấy (ml)
- C₂: Nồng độ cồn mong muốn sau khi pha (90%)
- V₂: Tổng thể tích dung dịch cồn 90 độ cần pha (ml)
Công thức này hoạt động dựa trên nguyên tắc: lượng cồn nguyên chất trong dung dịch đậm đặc (C₁ × V₁) sẽ bằng lượng cồn nguyên chất trong dung dịch sau khi pha loãng (C₂ × V₂).
Hiểu rõ công thức giúp bạn tính toán chính xác với bất kỳ thể tích nào cần pha, tránh lãng phí nguyên liệu hoặc pha sai nồng độ làm giảm hiệu quả sát khuẩn.
Ví dụ minh họa: Nếu bạn cần pha 1000ml cồn 90 độ từ cồn 96 độ, áp dụng công thức: 96 × V₁ = 90 × 1000 V₁ = (90 × 1000) / 96 = 937,5ml
Như vậy, bạn cần lấy 937,5ml cồn 96 độ và thêm 62,5ml nước cất để có được 1000ml cồn 90 độ.
Các bước pha chế nồng độ cồn trong phòng thí nghiệm (từ 96 độ xuống 90 độ)
Quá trình pha chế công thức pha cồn 96 độ thành 90 độ đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ quy trình. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước.
Bước 1: Xác định thể tích cồn 90 độ cần pha (V₂)
Trước khi bắt đầu, bạn cần xác định rõ mục đích sử dụng để tính toán lượng cồn cần pha. Nếu dùng để sát khuẩn dụng cụ y tế nhỏ, 100-200ml là đủ. Với nhu cầu sát khuẩn bề mặt diện rộng hoặc sử dụng lâu dài, nên pha từ 500-1000ml.
Lưu ý: Cồn 90 độ sau khi pha không nên để quá lâu vì có thể bay hơi làm thay đổi nồng độ. Nên pha lượng vừa đủ dùng trong 1-2 tuần.
Bước 2: Tính toán thể tích cồn 96 độ cần dùng (V₁) và thể tích nước cất cần thêm vào
Sau khi xác định V₂, áp dụng công thức C₁ × V₁ = C₂ × V₂ để tính V₁:
V₁ = (C₂ × V₂) / C₁ = (90 × V₂) / 96
Thể tích nước cất cần thêm: V nước = V₂ – V₁
Ví dụ cụ thể với các thể tích phổ biến:
- Pha 100ml cồn 90°: Cần 93,75ml cồn 96° + 6,25ml nước cất
- Pha 500ml cồn 90°: Cần 468,75ml cồn 96° + 31,25ml nước cất
- Pha 1000ml cồn 90°: Cần 937,5ml cồn 96° + 62,5ml nước cất
Nên làm tròn số liệu để dễ đo lường hơn, nhưng vẫn đảm bảo sai số không quá 1-2%.
Bước 3: Lựa chọn dụng cụ pha chế phù hợp
Độ chính xác của công thức pha cồn 96 độ thành 90 độ phụ thuộc nhiều vào dụng cụ đo lường. Trong phòng thí nghiệm chuyên nghiệp, sử dụng:
Pipet hoặc micropipet: Đo chính xác thể tích nhỏ (1-20ml) với sai số cực thấp, phù hợp khi cần độ chính xác cao.
Bình định mức: Có vạch chuẩn cho từng thể tích (100ml, 250ml, 500ml, 1000ml), đảm bảo tổng thể tích cuối cùng chính xác.
Ống đong: Dễ sử dụng hơn nhưng độ chính xác thấp hơn, phù hợp cho pha chế quy mô lớn không yêu cầu quá khắt khe.
Tránh dùng cốc nhựa thông thường hoặc chai không có vạch chia vì dễ sai lệch, làm nồng độ không đạt yêu cầu.
Bước 4: Tiến hành pha chế cẩn thận, đo lường chính xác
Chuẩn bị một bình định mức sạch và khô; nếu cần, có thể tráng nhanh bằng một lượng nhỏ cồn 96 độ để loại bỏ nước còn sót lại. Dùng pipet hoặc ống đong lấy đúng thể tích cồn 96 độ đã tính toán, cho vào bình trước.
Sau đó thêm nước cất từ từ để dễ kiểm soát quá trình pha, tránh đổ ngược lại. Đậy nắp bình và lắc nhẹ nhàng để hai dung dịch hòa trộn đều, không lắc quá mạnh nhằm hạn chế tạo bọt khí.
Để bình yên khoảng 2–3 phút cho nhiệt độ ổn định, rồi kiểm tra lại vạch định mức; nếu chưa đủ, bổ sung nước cất đến đúng vạch. Cuối cùng, dán nhãn rõ ràng trên bình với nội dung “Cồn 90 độ – Ngày pha: [dd/mm/yyyy]” để thuận tiện theo dõi và sử dụng.
Lựa chọn dung môi và các loại cồn sử dụng
Chất lượng dung môi và nguồn gốc cồn ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác và an toàn công thức pha cồn 96 độ thành 90 độ.
Sử dụng nước cất tinh khiết làm dung môi
Nước cất là lựa chọn duy nhất phù hợp cho việc pha loãng cồn y tế và thí nghiệm. Nước máy chứa khoáng chất, clo và tạp chất có thể làm giảm hiệu quả sát khuẩn của cồn, thậm chí tạo cặn lắng trong dung dịch.
Nước lọc RO tuy sạch hơn nước máy nhưng vẫn không đạt độ tinh khiết của nước cất. Chỉ sử dụng nước lọc trong trường hợp khẩn cấp, không có nước cất.
Nước cất y tế đạt tiêu chuẩn USP (United States Pharmacopeia) là lựa chọn lý tưởng, đảm bảo không chứa vi sinh vật và tạp chất hữu cơ.
Các loại cồn phổ biến và cảnh báo an toàn
Ethanol (Cồn ethylic): Công thức pha cồn 96 độ thành 90 độ là loại cồn an toàn nhất cho y tế và thí nghiệm. Ethanol 96 độ là dạng phổ biến, dễ mua và có hiệu quả sát khuẩn cao ở nồng độ 70-90 độ.
Methanol (Cồn methylic): TUYỆT ĐỐI KHÔNG dùng methanol để sát khuẩn da hoặc các vật dụng tiếp xúc thực phẩm. Methanol cực độc, hít phải hoặc thấm qua da có thể gây mù mắt, tổn thương thần kinh, thậm chí tử vong. Loại cồn này chỉ dùng trong công nghiệp và phải có biện pháp bảo hộ nghiêm ngặt.
Isopropanol (IPA): Có tính sát khuẩn tốt nhưng độc hơn ethanol. Thường dùng trong công nghiệp điện tử, vệ sinh thiết bị. Không nên dùng cho da hoặc bề mặt tiếp xúc thực phẩm.
Khi mua cồn, luôn kiểm tra nhãn mác rõ ràng về thành phần, nồng độ và nguồn gốc. Ưu tiên các sản phẩm có tem chứng nhận y tế hoặc phòng thí nghiệm.
Ứng dụng của nồng độ cồn 90 độ sau khi pha
Công thức pha cồn 96 độ thành 90 độ có phạm vi ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực.
Sát khuẩn dụng cụ, bề mặt trong y tế và thí nghiệm
Công thức pha cồn 96 độ thành 90 độ có khả năng tiêu diệt hầu hết vi khuẩn, virus và nấm mốc trong vòng 30-60 giây. Nồng độ này cao hơn cồn 70 độ nên bay hơi nhanh hơn, phù hợp cho sát khuẩn bề mặt kim loại, thủy tinh và dụng cụ y tế không cần rửa lại.
Trong phòng thí nghiệm, cồn 90 độ được dùng để lau sạch kính hiển vi, đèn cồn, bàn thí nghiệm và các dụng cụ thủy tinh trước và sau khi sử dụng. Nó cũng có thể dùng để bảo quản các mẫu sinh học ngắn hạn.
Lưu ý: Cồn 90 độ bay hơi nhanh nên không nên dùng cho sát khuẩn da tay (dùng cồn 70 độ hiệu quả hơn vì thời gian tiếp xúc lâu hơn).
Các ứng dụng khác
Ngoài y tế, cồn 90 độ còn được sử dụng trong:
- Vệ sinh điện tử: Làm sạch bo mạch, bàn phím, màn hình cảm ứng mà không để lại cặn nước.
- Công nghiệp mỹ phẩm: Làm dung môi chiết xuất tinh dầu, bảo quản nguyên liệu thảo dược.
- Gia đình: Tẩy vết bẩn dầu mỡ, mực in, keo dính trên bề mặt nhựa, gỗ sơn.
- Nhiên liệu đèn cồn: Sử dụng trong phòng thí nghiệm hoặc các ứng dụng cần nguồn nhiệt sạch.
Công thức pha cồn từ 96 độ thành 90 độ không khó nếu bạn nắm vững công thức pha cồn 96 độ xuống 90 độ và thực hiện đúng quy trình. Sử dụng nước cất tinh khiết, dụng cụ đo chính xác và cẩn thận trong từng bước sẽ giúp bạn có được dung dịch cồn đạt chuẩn, đảm bảo hiệu quả sát khuẩn cao nhất cho mọi mục đích sử dụng.
